Kayseri merkezi ve 42 köy için 1898'de planlanan Zamantı su projesi uygulanamadı

Osmanlı Arşiv Uzmanı Mustafa Özbek'in paylaştığı 10 Haziran 1898 tarihli belge, II. Abdülhamid'in Zamantı suyunun Kayseri'ye ulaştırılması için inceleme istediğini ortaya koyuyor. Teknik değerlendirme için Kurmay Albay İzzet Bey görevlendirildi.

Temsili haber görseli

Temsili görsel · Yapay zekâ ile görsel üretimi; gerçek olayın fotoğrafı değildir.

Osmanlı Arşiv Uzmanı Mustafa Özbek'in paylaştığı belge, Kayseri merkezi ve çevresindeki 42 köyün su ihtiyacını karşılamayı amaçlayan girişimi anlatıyor. Proje hayata geçirilemedi.

BOA, İ.MMS, 105/4519 numarasıyla kayıtlı belgeye göre II. Abdülhamid, 10 Haziran 1898'de Adana yönüne akan Zamantı Irmağı'nın Kayseri'ye ulaştırılması için inceleme yapılmasını istedi. Kurmay Albay İzzet Bey, teknik şartları araştırmak ve projenin uygulanabilirliğini değerlendirmekle görevlendirildi.

Zamantı suyunu Kayseri Ovası'na taşıma düşüncesi 1880'de de gündeme gelmişti. Teknik incelemeler ve maliyet hesaplamaları yapılan projenin yaklaşık 20 ila 30 bin Osmanlı lirasına mal olacağı hesaplanıyordu. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasındaki ekonomik sıkıntılar ve hazinenin mali durumu nedeniyle bu girişim uygulanamadı.

1909-1910 yıllarında Kayseri Mutasarrıfı Muammer Bey ile Belediye Reisi İmam-zâde Mehmed Bey projeyi yeniden ele aldı. Daha önce Merzifon'un içme suyu altyapısında görev alan mühendis Mr. Virt, Kayseri'ye davet edildi. Zamantı suyunu Kayseri üzerinden Kızılırmak'a ulaştırmayı öngören yeni bir plan hazırlandı. Bu girişim de sonraki yıllardaki savaşlar ve ekonomik güçlükler nedeniyle sonuçlandırılamadı.

Cumhuriyet döneminde ise Develi Ovası Sulama Projesi kapsamında tünel ve su iletim çalışmaları yapıldı. Zamantı'nın suları tarımsal sulama için Develi Ovası'na yönlendirildi. Bu çalışma, Osmanlı dönemindeki planlardan farklı güzergâh ve mühendislik uygulamalarıyla gerçekleştirildi.